Jak odkręcić śrubę z wyrobioną główką? Praktyczny poradnik | Hurtownia elementów złącznych Olmet24.pl

Wkrętak kręci się w miejscu, a śruba ani drgnie? To jedna z najbardziej irytujących sytuacji przy remoncie, montażu mebli czy naprawie samochodu. Dobra wiadomość jest taka, że wyrobiona śruba to problem do rozwiązania, często w kilka minut. Poniżej znajdziesz sposoby na odkręcenie uszkodzonej śruby, od najdelikatniejszych po te, które wymagają poświęcenia samego elementu.

Skąd się bierze wyrobiona główka śruby?

Gniazdo w łbie śruby najczęściej niszczy się z kilku powodów:

użycie końcówki w złym rozmiarze lub o niewłaściwym profilu (np. PH zamiast PZ),
zbyt słaby docisk wkrętaka podczas kręcenia,
zastosowanie zbyt dużej siły przy zapieczonej lub skorodowanej śrubie,
niska jakość materiału, z którego wykonano śrubę.

Gdy krawędzie gniazda zostaną zaokrąglone, narzędzie traci przyczepność i zaczyna się ślizgać. Każda kolejna próba „na siłę” tylko pogarsza sprawę, dlatego warto od razu sięgnąć po właściwą metodę.

Zanim zaczniesz: przygotuj śrubę

Zapieczona śruba to często połowa problemu. Zanim przejdziesz do wykręcania, zrób dwie rzeczy:

Zastosuj odrdzewiacz lub preparat penetrujący. Spryskaj okolice gwintu i odczekaj kilkanaście minut. Środek wniknie w szczeliny i zmniejszy opór.
Oczyść gniazdo. Usuń z łba brud, rdzę i opiłki, aby końcówka narzędzia mogła sięgnąć jak najgłębiej.

Jak wykręcić wyrobioną śrubę sześciokątną? Metody uniwersalne

Klucz nasadowy i delikatne opukanie

Jeśli łeb śruby wystaje ponad powierzchnię, dobrym wyborem jest klucz nasadowy dobrze dopasowany do jego zewnętrznego obrysu. Ta metoda sprawdza się szczególnie przy śrubach z łbem sześciokątnym. Gdy śruba nadal stawia opór, pomóc może młotek: najpierw kilka lekkich uderzeń w łeb śruby, a potem w osadzony na niej klucz. Wstrząs pomaga „ruszyć” zapieczony gwint.

Kluczowe jest tu wyczucie. Zbyt mocne uderzenia mogą uszkodzić śrubę, gwint w otworze albo materiał wokół niej.

Szczypce lub kombinerki

Gdy łeb wystaje choćby na kilka milimetrów, można go chwycić szczypcami (najlepiej morsami, czyli szczypcami zaciskowymi) i powoli obracać w lewo. To prosta metoda, która często wystarcza przy drobnych śrubach.

Ekstraktor do śrub

Najpewniejszym narzędziem do uszkodzonych śrub jest ekstraktor, czyli specjalna końcówka z lewoskrętnym gwintem lub ostrymi krawędziami. W łbie śruby nawierca się niewielki otwór wiertłem do metalu, wkręca w niego ekstraktor i obraca przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Ekstraktor wgryza się w materiał i wykręca śrubę. Zestawy ekstraktorów są niedrogie, a warto mieć je w każdym warsztacie.

Jak odkręcić wyrobioną śrubę krzyżakową?

Śruby z gniazdem krzyżowym wyrabiają się wyjątkowo łatwo, ale jest na nie kilka sprawdzonych sposobów. Dotyczy to m.in. popularnych wkrętów do metalu z łbem walcowym DIN-7985 i łbem stożkowym DIN-965 oraz blachowkrętów.

Gumka między wkrętakiem a łbem

Najprostszy trik polega na położeniu na łbie śruby kawałka gumy, na przykład fragmentu balonu albo szerokiej gumki recepturki. Następnie wciska się w nią wkrętak i powoli kręci, mocno dociskając. Guma wypełnia uszkodzone rowki i zwiększa tarcie, dzięki czemu narzędzie przestaje się ślizgać. Podobnie działa specjalna pasta zwiększająca przyczepność końcówek.

Pogłębienie rowków lub wykonanie nowego nacięcia

Jeśli śrubę można poświęcić, za pomocą piłki do metalu lub szlifierki z cienką tarczą da się pogłębić rowki albo zrobić w łbie jedno szerokie nacięcie. Wtedy śrubę wykręca się zwykłym płaskim śrubokrętem.

Wbicie wkrętaka w gniazdo

Bez specjalistycznych narzędzi można spróbować lekko wbić wkrętak w łeb śruby, stukając młotkiem w jego rękojeść. Końcówka „siada” wtedy głębiej w gnieździe. Używaj do tego starego lub udarowego wkrętaka, ponieważ zwykły może się uszkodzić.

Rozwiercenie łba

Ostatnią deską ratunku jest rozwiercenie główki śruby wiertłem nieco większym od trzpienia. Gdy łeb odpadnie, demontowany element zwykle da się zdjąć, a wystającą resztkę śruby wykręcić szczypcami. Można też zbić boki łba tak, by dało się go pewnie chwycić kombinerkami.

Pamiętaj, że po metodach inwazyjnych śruba nadaje się wyłącznie do wyrzucenia. Na jej miejsce zamontuj nową śrubę lub wkręt o tych samych wymiarach.

Jak odkręcić wyrobioną śrubę torx?

Śruby z gniazdem sześciokarbowym, czyli torx, są popularne m.in. w motoryzacji i elektronice. Gdy ich gniazdo się zaokrągli, warto spróbować następujących metod.

Bit o zmodyfikowanym profilu

Najwygodniej użyć specjalnego bitu do uszkodzonych śrub torx. Jego ostre ząbki wgryzają się w wyrobione rowki i pozwalają przenieść moment obrotowy. To tanie narzędzie, które często rozwiązuje problem bez uszkadzania otoczenia śruby.

Wbicie większego bitu

Inny sposób to wbicie młotkiem bitu torx o rozmiar większego niż gniazdo. Bit wcina się w materiał łba i tworzy nowy, ciasny kształt, za który można chwycić. Śruba ulega przy tym uszkodzeniu, więc później trzeba ją wymienić.

Nacięcie pod płaski śrubokręt

Podobnie jak przy śrubach krzyżakowych, łeb torx można naciąć piłką lub szlifierką i wykręcić śrubę płaskim śrubokrętem.